ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ട എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഗബ്രിയേൽ ഗാർസിയ മാർക്വേസ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് 1967 ൽ ഇറങ്ങിയ ഏകാന്തതയുടെ നൂറുവർഷങ്ങൾ എന്ന നോവൽ, ലോകമെമ്പാടും സാഹിത്യരചനയിലും വായനയിലും ഒരു വിപ്ലവം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. അടിച്ചമർത്തൽ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ തുറന്ന വിമർശകനും, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനാധിപത്യത്തിനും വേണ്ടി വാദിക്കുന്ന ആളുമായിരുന്നു മാർക്വേസ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ, ആശയങ്ങൾ, സൃഷ്ടിപരമായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ എന്നിവ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന അഭിമുഖങ്ങളും സംഭാഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ആ സാഹിത്യ ജീവിതം . 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘അവസാന അഭിമുഖവും മറ്റ് സംഭാഷണങ്ങളും’ ആയിരുന്നു ഈ സംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മാർക്വേസിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളിൽ നടത്തിയ അഭിമുഖങ്ങളുടെയും സംഭാഷണങ്ങളുടെയും സമാഹാരമാണ് ഈ പുസ്തകം.

അഭിമുഖങ്ങളും സംഭാഷണങ്ങളും പത്രങ്ങൾ, മാഗസിനുകൾ, റേഡിയോ പ്രോഗ്രാമുകൾ, ടെലിവിഷൻ പ്രോഗ്രാമുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് എടുത്തതാണ്. ഇവയെല്ലാം മാർക്വേസിന്റെ ജീവിതം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ, സാഹിത്യത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി വിഷയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് .

പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗം മാർക്വേസിന്റെ കരിയറിലെ “മാന്ത്രിക വർഷങ്ങൾ” ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്.1967-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഏകാന്തതയുടെ നൂറു വർഷങ്ങൾ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണമാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തെ പ്രധാനമായും അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ മാർക്വേസ് ഇതിനകം ഒരു പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര വ്യക്തിയായി തീർന്നിരുന്നുവല്ലോ! നിരവധി അഭിമുഖങ്ങൾക്കും സംഭാഷണങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹത്തിന് വളരെയധികം സമയ കണ്ടത്തേണ്ടി വന്നു . ഈ ഭാഗത്ത് സർഗ്ഗാത്മക പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ചുള്ള മാർക്വേസിന്റെ ചിന്തകൾ, സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം, നോവലിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ എന്നിവ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയും. 1971-ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, മാർക്വേസ് ഇങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു , “നോവൽ മനുഷ്യാത്മാവിന്റെ അനന്തമായ സാധ്യതകളുടെ പര്യവേക്ഷണമാണ്.” സൃഷ്ടിപരമായ പ്രക്രിയയിൽ ഭാവനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ വേരൂന്നിയ കഥകൾ രചയിതാക്കൾ പറയേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം മനസ്സ് തുറക്കുന്നുണ്ട്.

സാമൂഹിക നീതിയോടുള്ള തന്റെ പ്രതിബദ്ധതയെക്കുറിച്ചും സമൂഹത്തിൽ സാഹിത്യത്തിനുള്ള പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചും മാർക്വേസ് പറയുന്നുണ്ട് . 1974-ലെ മറ്റൊരു അഭിമുഖത്തിൽ മാർക്വേസ് പ്രസ്താവിച്ചു, “സാഹിത്യത്തിന് ആളുകളുടെ മനസ്സ് തുറക്കണം, അവർക്ക് സത്യം വെളിപ്പെടുത്തണം, അവർക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ കുറിച്ച് അവരെ ബോധവാന്മാരാക്കണം, അങ്ങനെ അവർക്ക് സമൂഹത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനാകും.”

മാർകേസിന്റെ കരിയറിലെ “ഏകാന്തമായ വർഷങ്ങൾ” ഉൾപ്പെടുന്നവയാണ് പുസ്തകത്തിലെ അടുത്ത ഭാഗം . വലിയ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നും കൂടുതൽ വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ മാറിയതാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തെ മാർകേസ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. . ഈ വിഭാഗത്തിൽ സൃഷ്ടിപരമായ പ്രക്രിയയിൽ ഏകാന്തതയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മാർക്വേസ് സംസാരിക്കുന്നത് കാണാം. തന്റെ എഴുത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ മെക്‌സിക്കോ സിറ്റിയിലെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും ഈ ഏകാന്തത തന്നെ ആഴത്തിലുള്ള ധാരണയുടെയും ഉൾക്കാഴ്ചയുടെയും ആഴത്തിൽ എത്താൻ അനുവദിച്ചതെങ്ങനെയെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

അസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടെങ്കിൽപ്പോലും എഴുത്തുകാർ സത്യം പറയേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും മാർക്വേസ് പറയുന്നുണ്ട്. 1983-ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ മാർക്വേസ് പ്രസ്താവിച്ചു, “ഒരു എഴുത്തുകാരൻ സത്യം പറയാൻ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല. വായനക്കാരന് അസ്വസ്ഥതയുണ്ടെങ്കിലും സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന കഥകൾ എഴുതാൻ അവൻ തയ്യാറായിരിക്കണം.” വായനക്കാർക്ക് അവരുടെ ലോകത്തെ കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ധാരണ നൽകുന്നതിന്, എഴുത്തുകാർ അവരുടെ കൃതികളിൽ സത്യസന്ധരും ധീരരും ആയിരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുന്നു.

‘അവസാന അഭിമുഖവും മറ്റ് സംഭാഷണങ്ങളുടെയും’ അവസാന ഭാഗം മാർക്വേസിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് നിൽക്കുന്നത് . ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വിഷയങ്ങളിൽ കൂടുതലായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും അത്തരം അതിശയകരവുമായ പല വിഷയങ്ങളിലേക്കുള്ള തന്റെ ഒരു തിരിച്ചു വരവിനെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നുമുണ്ട്. ഈ ഭാഗത്ത്, സാമൂഹിക നീതിയോടുള്ള തന്റെ പ്രതിബദ്ധതയെക്കുറിച്ചും മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ സാഹിത്യത്തിനുള്ള പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നത് കാണാം. 2002-ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, മാർക്വേസ് പ്രസ്താവിച്ചു, “മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള സാഹിത്യത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. കഥകൾ പറയുന്നതിലൂടെ, ലോകത്തെ നോക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ വഴികൾ ആളുകൾക്ക് കാണിച്ചുതരാമെന്നും ഇത് ഒരു നല്ല ഭാവി സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്നും ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ” രചയിതാക്കൾ അവരുടെ കൃതികളിൽ ധീരരായിരിക്കേണ്ട ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും നിലവിലെ അവസ്ഥയെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന കഥകൾ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

സമൂഹത്തിലും സാഹിത്യത്തിലും സ്വാധീനമുള്ള മാർക്വേസ് എന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ജീവിതത്തെയും സൃഷ്ടികളെയും കുറിച്ച് ഒരു സവിശേഷമായ ഉൾക്കാഴ്ച ഈ പുസ്തകം നൽകുന്നുണ്ട് . മാർക്വേസിന്റെ ജീവിതത്തിലും കൃതികളിലും താൽപ്പര്യമുള്ള ഏതൊരാൾക്കും ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത ഒരു വിഭവമാണ് ഈ പുസ്തകം നമുക്കു മുന്നിൽ വിളമ്പുന്നത്.

പ്രസാധകർ : Melville House Publishing,London