കവി,നോവലിസ്റ്റ്,നാടകകൃത്ത്,ചിത്രകാരൻ,സാഹിത്യ-കലാനിരൂപകൻ എന്നിങ്ങനെ വിശേഷണങ്ങൾ ഏറെയുള്ള ഒരു ബഹുമുഖ പ്രതിഭയായിരുന്നു തിയോഫിൽ ഗോത്തിയെ. ഈജിപ്തിലെ രാജ്ഞിയായ ക്ലിയോപാട്രയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക പ്രണയവും അതിനെ തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങളുമാണ് ക്ലിയോപാട്രയോടൊപ്പം ഒരു രാത്രി എന്ന ചെറുകഥയുടെ ചട്ടക്കൂടിൽ കൊള്ളുന്ന ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രമേയം.

1867 ലാണ് ഈ കഥ ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ ആദ്യമായി വെളിച്ചം കാണുന്നത്. തന്റെ വേനൽക്കാല കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് നൈൽ നദിയിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്ന ക്ലിയോപാട്രയെ വിവരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഈ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്.യാത്രാ മദ്ധ്യേ ഒരു രാത്രിയിൽ, “ഞാൻ നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നു” എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്ന ഒരു പാപ്പിറസ് ചുരുൾ കിട്ടിയപ്പോഴാണ് തന്നെ അഗാധമായി പ്രണയിക്കുന്ന മിയാമോൺ എന്ന യുവാവിനെക്കുറിച്ചറിയുന്നതും അത്രയും ദൂരം അവൻ നൈൽ നദിയിലൂടെ തന്നെ പിന്തുടരുകയുമായിരുന്നു എന്നും റാണി മനസ്സിലാക്കുന്നത്.

അടുത്ത ദിവസം തന്റെ നീരാട്ട് ആസ്വദിച്ചു കൊണ്ട് നിൽക്കുന്ന മിയാമോണിനെ റാണി ആദ്യം മരണ ശിക്ഷ വിധിക്കുകയും പിന്നീട് അവനോടു ക്ഷമിക്കുകയുമാണ് ചെയുന്നത്. പക്ഷേ അവളെ അമ്പരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടു അവൻ തന്റെ മരണത്തിനായി യാചിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അതിനു മുൻപ് തന്റെ ഒരു അതിഗംഭീരമായഒരു സ്വപ്നം സാക്ഷാത്കരിക്കണമെന്ന അവന്റെ ആവശ്യം റാണി സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മഹത്തായ ആ രാത്രിക്കു ശേഷമുള്ള സംഭവങ്ങളും മാർക് ആന്റണിയുടെ വരവുമാണ് പിന്നീടുള്ള സംഭവവികാസങ്ങൾ. 1887 ൽ ഫ്രഞ്ച് ചിത്രകാരനായ അലക്സാന്ദ്രെ കാബനെൽ വരച്ച തന്റെ തടവുകാരിൽ വിഷം പ്രയോഗ പരീക്ഷണം നടത്തുന്ന ക്ലിയോപാട്ര യുടെ ചിത്രമാണ് മലയാള വിവർത്തന പുസ്തകത്തിന്റെ മുഖചിത്രമായി കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. ആ ചിത്രം ഈ കഥയുമായി അത്രമേൽ ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നുണ്ട്.

വർണ്ണങ്ങളേക്കാൾ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ് എന്നഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്ന ഗോത്തിയെ,പ്രണയത്തിന്റെ എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു. പ്രണയത്തിന്റെ ആ കാവ്യഭംഗി കഥയിലുടനീളം അവതരിപ്പിക്കാൻ കലാകാരനായ ഗോത്തിയേക്ക് അനായാസം കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ഫ്രഞ്ച് കൃതിയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയെ ആധാരമാക്കിയാണ് സജയ് കെ വി ഇതിന്റെ മലയാള വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. 1882 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ലാഫ്കാഡിയോ ഹെർനിൻ ഇംഗ്ലീഷിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്ത One of Cleopatra’s Nights and Other Fantastic Romances എന്ന ചെറുകഥാ സമാഹാരത്തിലാണ് ഈ കഥ കണ്ടിട്ടുള്ളത്. ഈ പുസ്തകത്തെ അടിസ്‌ഥാനപ്പെടുത്തിയാകും സജയ് ഇതിന്റെ മലയാള വിവർത്തനം നടത്തിയിട്ടുണ്ടാകുക എന്ന് അനുമാനിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. സുഭാഷ് ചന്ദ്രന്റെ അവതാരികയോടു കൂടി പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് മാതൃഭൂമി ബുക്സാണ്.